گره عوارض بر پرده سینما پیروزی
کرمانشاه با وجود کمبود جدی صندلی سینما، سالهاست چشمانتظار ساخت پردیس سینمایی پیروزی است؛ پروژهای که با ورود سرمایهگذار به مرحله اجرا نزدیک شده، اما تعیین تکلیف ۳.۴ میلیارد تومان عوارض شهرداری، همچنان بزرگترین گره مقابل روشنشدن دوباره پرده این سینماست.
به گزارش خبرگزاری فارس از کرمانشاه، سینما پیروزی، یکی از خاطرهانگیزترین سینماهای شهر کرمانشاه، سالهاست از یک سالن پررفتوآمد فرهنگی به زمینی خالی تبدیل شده است؛ زمینی در مرکز شهر که قرار بود پس از نوسازی، دوباره میزبان علاقهمندان هنر هفتم باشد، اما فرازونشیبهای مالی، اداری و اجرایی، این وعده را سالها به تأخیر انداخته است.اکنون با اعلام حضور سرمایهگذار برای احداث پردیس سینمایی در محل این سینما، امیدی تازه برای پایاندادن به بلاتکلیفی طولانیمدت پروژه ایجاد شده است؛ با این حال، تعیین تکلیف عوارض شهرداری و همراهی عملی دستگاههای اجرایی، شرط عبور پروژه از مرحله وعده به مرحله ساخت است.
از آتلانتیک تا پیروزی؛ سینمایی با خاطره چند نسل
تاریخ سینما پیروزی کرمانشاه به دهه ۱۳۴۰ بازمیگردد. این سینما در سال ۱۳۴۲ با نام «آتلانتیک» فعالیت خود را آغاز کرد و در سالهای پیش از انقلاب، یکی از مراکز مهم نمایش فیلم و پاتوق فرهنگی شهروندان کرمانشاهی بود.پس از پیروزی انقلاب اسلامی، نام این مجموعه به «پیروزی» تغییر یافت. سینما پس از چند سال وقفه، از سال ۱۳۶۵ دوباره فعالیت خود را از سر گرفت و در حافظه فرهنگی بخش بزرگی از مردم شهر جای گرفت؛ خاطرهای که امروز از آن، جز زمینی خالی باقی نمانده است.سینما پیروزی در اواخر دهه ۱۳۸۰ بهدلیل فرسودگی بنا و نگرانی از مخاطرات احتمالی تعطیل شد تا بازسازی و نوسازی شود. با این حال، برنامه بازسازی هیچگاه به مرحله اجرا نرسید و پروژهای که در آغاز، با اعتبار بسیار کمتری قابل انجام بود، بهمرور با افزایش هزینههای ساختوساز روبهرو شد.
وعده بازسازی؛ پروژهای که متوقف ماند
در آذرماه سال ۱۳۹۱، عباس سروری، مدیر وقت حوزه هنری کرمانشاه، از توقف بازسازی سینما پیروزی بهدلیل نبود اعتبار خبر داد.در آن مقطع، اعتبار مورد نیاز برای اجرای پروژه حدود چهار میلیارد تومان برآورد شده بود و طرح اولیه شامل دو سالن ۱۵۰ نفره، یک سالن ۴۰۰ نفره و فضاهای جانبی بود.اما عدم تخصیص منابع مالی، اجرای پروژه را متوقف کرد؛ توقفی که با گذشت زمان، هزینه بازسازی یا ساخت مجدد این مجموعه را چندین برابر کرد.برآوردهای بعدی، از نیاز پروژه به اعتباری بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان حکایت داشت؛ واقعیتی که نشان میدهد تأخیر در تصمیمگیری، هزینه توسعه زیرساخت فرهنگی را بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
زلزله ۹۶ و پایان ساختمان قدیمی
در سال ۱۳۹۶، سازه فرسوده سینما پیروزی در پی زلزله آسیب جدی دید و بخشی از آن دچار ریزش شد. در ادامه و با تصمیم مدیران وقت، باقیمانده ساختمان نیز تخریب شد تا زمینه برای ساخت مجموعهای جدید فراهم شود.از آن زمان تاکنون، محل سینما پیروزی به زمینی خالی تبدیل شده است؛ زمینی که هر روز مقابل چشم مردم قرار دارد و به نمادی از پروژهای نیمهتمام در حوزه فرهنگ و هنر کرمانشاه بدل شده است.تخریب ساختمان قدیمی، اگرچه با هدف ساخت بنایی ایمن و متناسب با نیازهای امروز انجام شد، اما طولانیشدن فاصله میان تخریب و آغاز عملیات اجرایی، مطالبهای جدی را پیش روی دستگاههای مسئول قرار داده است: چرا پروژهای با این میزان اهمیت فرهنگی، بیش از هشت سال پس از تخریب هنوز به مرحله ساخت نرسیده است؟
وعدههای تازه و آغازنشدن ساخت
در سالهای گذشته، مدیران مختلف حوزه هنری کرمانشاه از پیگیری ساخت پردیس سینمایی پیروزی خبر دادهاند. در مقاطعی، از اخذ مجوزها، همراهی بخش خصوصی، تأمین زمین توسط حوزه هنری و امکان آغاز عملیات اجرایی سخن گفته شد.کیوان ماهور، رئیس اسبق حوزه هنری کرمانشاه، مهرماه ۱۴۰۳ اعلام کرده بود سرمایهگذار بخش خصوصی برای اجرای پروژه وارد میدان شده و بخش قابل توجهی از مجوزهای لازم نیز دریافت شده است. وی در فروردینماه نیز از رفع موانع ساخت و انعقاد قرارداد با سرمایهگذار خبر داده بود.بر اساس طرحهایی که در دورههای پیشین مطرح شد، احداث یک ساختمان پنجطبقه با کاربریهای تجاری، سینمایی و فرهنگی در زمین سینما پیروزی پیشبینی شده بود؛ طرحی که در آن دو طبقه برای پردیس سینمایی با ظرفیت حدود یکهزار و ۵۰۰ صندلی و دو طبقه نیز برای فضاهای فرهنگی در نظر گرفته شده بود.با این حال، آنچه امروز در محل پروژه دیده میشود، هنوز آغاز ساخت نیست؛ موضوعی که ضرورت شفافسازی درباره طرح نهایی، ظرفیت صندلیها، زمانبندی اجرا، سهم سرمایهگذار و تعهد دستگاههای اجرایی را دوچندان میکند.
سید میثم محمدی، سرپرست تازهنفس حوزه هنری استان کرمانشاه با اشاره به وضعیت نامناسب سرانه صندلی سینما در استان، از ورود سرمایهگذار برای ساخت پردیس سینمایی در زمین سینما پیروزی خبر داد.وی با بیان اینکه این پروژه سالهاست به نتیجه نرسیده و زمین آن همچنان خاک میخورد، اظهار کرد: اکنون که سرمایهگذار بهصورت جدی برای اجرای پروژه پای کار آمده است، همه دستگاهها باید کمک کنند تا ساخت پردیس سینمایی آغاز شود.محمدی یکی از موانع موجود را عوارض شهرداری عنوان کرد و گفت: این پروژه با حدود «۳.۴ میلیارد تومان عوارض شهرداری» روبهروست و در صورت تعیین تکلیف این موضوع، سرمایهگذار میتواند عملیات اجرایی را آغاز کند.وی از استانداری و شهرداری خواست برای رفع این مانع و تسهیل اجرای پروژه ورود کنند و افزود: عرصه فرهنگ و هنر نیازمند حمایت عملی است و زمانی که بخش خصوصی آمادگی سرمایهگذاری دارد، دستگاههای اجرایی باید با کاهش موانع، مسیر ساخت را هموار کنند.سرپرست حوزه هنری کرمانشاه مدت اجرای طرح را از زمان آغاز عملیات، حدود دو سال اعلام کرد و گفت: در طرح فعلی، احداث پنج سالن سینما و یک سینمای روباز پیشبینی شده است که میتواند حدود ۵۰۰ صندلی به ظرفیت سینمایی کرمانشاه اضافه کند.
سرانه صندلی سینما؛ فاصله چشمگیر با استاندارد
کمبود سینما در کرمانشاه، تنها به زمین خالی سینما پیروزی محدود نمیشود. این استان با جمعیتی نزدیک به دو میلیون نفر، تنها سه سینمای فعال دارد و از نظر سرانه صندلی سینما، با استانداردهای مورد نیاز فاصله قابل توجهی دارد.
محمدجواد کنجوری، مدیر امور سینمایی حوزه هنری کرمانشاه، پیشتر اعلام کرده بود که بر اساس استانداردها، به ازای هر یکهزار نفر جمعیت باید پنج صندلی سینما وجود داشته باشد. بر این مبنا، شهر کرمانشاه با جمعیتی حدود یک میلیون نفر، به حدود پنجهزار صندلی سینما نیاز دارد؛ در حالی که ظرفیت فعلی صندلیهای سینمایی شهر کمتر از یکهزار صندلی است.این آمار نشان میدهد حتی با بهرهبرداری از پردیس سینمایی پیروزی و افزودهشدن ۵۰۰ صندلی، فاصله کرمانشاه با استاندارد مطلوب همچنان باقی خواهد ماند؛ اما این پروژه میتواند گام نخست و ضروری برای جبران کمبود تاریخی زیرساختهای سینمایی در استان باشد.کنجوری استقبال مردم کرمانشاه از سینما را مناسب ارزیابی کرده و احداث پردیس سینمایی پیروزی را یکی از ضرورتهای فرهنگی استان دانسته است؛ ضرورتی که علاوه بر پاسخ به نیاز مخاطبان، میتواند زمینه فعالیت بیشتر هنرمندان، رونق اکران آثار و تقویت اقتصاد فرهنگ را فراهم کند.
سینما؛ نیاز فرهنگی یک کلانشهر
کرمانشاه تنها یک شهر پرجمعیت نیست؛ این شهر دارای پیشینه فرهنگی، ادبی، هنری و تاریخی گستردهای است. تنوع اقوام، موسیقی غنی، ظرفیتهای نمایشی، چهرههای شناختهشده در شعر، نقاشی، کاریکاتور، تئاتر و ادبیات پایداری و همچنین آثار و یادمانهای دفاع مقدس، زمینهای قابل توجه برای تولید آثار تصویری و سینمایی فراهم کرده است.کرمانشاه با برخورداری از طبیعت متنوع، بافت تاریخی، مناطق مرزی، یادمانهای دفاع مقدس و روایتهای پرشمار از مقاومت مردم در جنگ تحمیلی، ظرفیت بالایی برای فیلمسازی، برگزاری رویدادهای تخصصی و جذب سرمایهگذاری در حوزه تصویر دارد.با این وجود، نبود زیرساخت متناسب، هنرمندان و مخاطبان را با محدودیت مواجه کرده است. سینما صرفاً محل نمایش فیلم نیست؛ این فضا میتواند به محلی برای گردهمایی فرهنگی، اکران آثار تولیدشده در استان، برگزاری نشستهای نقد و بررسی، تربیت مخاطب و تقویت جریان هنری تبدیل شود.
راهکارهای خروج پروژه از بلاتکلیفی سینما
تجربه سالهای گذشته نشان داده است که صرف اعلام زمان کلنگزنی یا طرح وعده بهرهبرداری، برای به نتیجه رسیدن سینما پیروزی کافی نیست. این پروژه نیازمند یک نقشه راه روشن، زمانبندی مشخص و تقسیم مسئولیت میان نهادهای مرتبط است.نخستین گام، تعیین تکلیف فوری عوارض شهرداری و استفاده از ظرفیتهای قانونی برای حمایت از پروژه فرهنگی است. بخشودگی، تقسیط یا تهاتر عوارض میتواند گره فعلی را باز کند و زمینه آغاز عملیات اجرایی را فراهم آورد.گام دوم، تشکیل یا فعالسازی «شورای عالی سینما در استان» با حضور استانداری، شهرداری، حوزه هنری، ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان سینمایی و سرمایهگذار است. چنین شورایی میتواند روند صدور مجوزها، تأمین خدمات شهری، هماهنگی دستگاهها و نظارت بر پیشرفت پروژه را بهصورت مستمر پیگیری کند.تعیین طرح نهایی پروژه نیز اهمیت دارد. طی سالهای گذشته، ظرفیتهای متفاوتی برای پردیس سینمایی پیروزی مطرح شده است؛ از مجموعهای با حدود ۵۰۰ صندلی تا طرحی با ظرفیت حدود یکهزار و ۵۰۰ صندلی.لازم است مشخصات نهایی طرح، تعداد سالنها، ظرفیت صندلیها، سهم فضاهای فرهنگی و تجاری، منابع مالی و زمان بهرهبرداری بهصورت شفاف اعلام شود تا پروژه از ابهام و وعدههای تکراری فاصله بگیرد.حمایت استانداری برای هماهنگکردن دستگاهها، تسهیلگری شهرداری، پایبندی سرمایهگذار به برنامه اجرایی و پیگیری رسانهها، چهار ضلع اصلی تکمیل این پروژه هستند.
توسعه سینما در شهرستانها؛ نیاز فراتر از مرکز استان
توسعه سینمای کرمانشاه نباید تنها به شهر کرمانشاه محدود شود. در بسیاری از شهرستانهای استان، سالنهای بلااستفاده یا فضاهای فرهنگی چندمنظورهای وجود دارد که با تجهیز و اجرای طرحهای مشارکتی، قابلیت تبدیلشدن به سالن نمایش فیلم را دارند.مدیر امور سینمایی حوزه هنری کرمانشاه پیشتر بر استفاده از ظرفیت سالنهای بلااستفاده در شهرستانها تأکید کرده و گفته بود در صورت واگذاری این فضاها، میتوان با قراردادهای مشارکتی آنها را به سالن سینما تبدیل کرد.همچنین برنامه راهاندازی سینما در هفت شهرستان از طریق مجتمعهای فرهنگی چندمنظوره مطرح شده است. تحقق این برنامه، میتواند عدالت فرهنگی را تقویت کند و دسترسی مردم شهرستانها به آثار سینمایی را افزایش دهد.سینما پیروزی، امروز بیش از آنکه یک پروژه عمرانی باشد، یک مطالبه فرهنگی است. زمینی که روزگاری محل ثبت خاطرات چند نسل از کرمانشاهیان بود، اکنون میتواند به پردیسی برای شکلگیری خاطرات تازه و پاسخ به نیاز فرهنگی جوانان تبدیل شود.وجود سرمایهگذار، آمادگی حوزه هنری و نیاز روشن شهر به افزایش صندلی سینما، فرصت مهمی است که نباید بار دیگر در پیچوخم عوارض، مجوزها و ناهماهنگیهای اداری متوقف شود.اکنون انتظار میرود استانداری کرمانشاه با محوریتدادن به این موضوع، شهرداری با تسهیل شرایط و حوزه هنری با ارائه برنامه اجرایی شفاف، زمینه کلنگزنی و ساخت واقعی پردیس سینمایی پیروزی را فراهم کنند؛ چراکه ادامه بلاتکلیفی این زمین، نهتنها یک فرصت فرهنگی، بلکه بخشی از اعتماد عمومی به تحقق وعدههای توسعهای را نیز فرسوده میکند.
سینما پیروزی کرمانشاه در سال ۱۳۴۲ با نام «آتلانتیک» آغاز به کار کرد و پس از انقلاب اسلامی به «پیروزی» تغییر نام داد. این سینما پس از چند سال توقف، از سال ۱۳۶۵ دوباره فعال شد، اما در اواخر دهه ۱۳۸۰ بهدلیل فرسودگی تعطیل شد. آسیب ناشی از زلزله سال ۱۳۹۶، به تخریب کامل سازه منجر شد و از آن زمان تاکنون، زمین سینما پیروزی در انتظار آغاز ساخت پردیس جدید سینمایی باقی مانده است.
