زغالسنگ یا زغالگنج؛ روایتی از ظرفیت مغفول مانده در شرق ایران

زغالسنگ یا زغالگنج؛ روایتی از ظرفیت مغفول مانده در شرق ایران

گزارش بازار؛
زغالسنگ یا زغالگنج؛ روایتی از ظرفیت مغفول مانده در شرق ایران

بیرجند- ۷۶ ذخایر زغالسنگ کشور در خراسان جنوبی وجود دارد که متاسفانه تا به امروز هنوز ۶۷ درصد این ذخایر دست نخورده باقی مانده نتوانسته ایم از این ظرفیت برای توسعه کشور و استان بهره ببریم.

بازار، گروه استان ها: معدن به عنوان یکی از پیشران‌های اقتصادی و محورهای توسعه خراسان جنوبی معرفی شده است و نیز به توسعه صنایع معدنی در این استان و فراهم کردن زیرساخت‌های لازم مورد توجه قرار گرفته است.

خراسان جنوبی چهارمین استان معدنی کشور است که۶ درصد مجموع معادن کشور، ۵.۱ درصد از ذخایر قطعی، ۲.۴ درصد استخراج اسمی و ۸.۵ درصد اشتغال در حوزه معادن را در کشور به خود اختصاص داده است.

زغال‌سنگ، منیزیت، خاک‌های صنعتی، سنگ‌های تزیینی، بنتونیت، کرومیت، سنگ آهن، دولومیت، آندالوزیت، مرمریت، بازالت، طلا، مس، سیلیس، فلورین، پتاس و سرب و روی از مهمترین مواد معدنی در استان کویری خراسان جنوبی هستند که زغالسنگ یکی از اولویت های معدنی این استان به شمار می رود.

شهرستان طبس در این زمینه ویژگی‌های منحصر به‌ فرد دارد و حوضه زغالدار طبس با وسعتی بالغ بر ۳۰ هزار کیلومتر مربع و ذخیره اکتشافی بیش از ۷۵ میلیارد تن زغال‌سنگ کک‌شو و حرارتی، غنی‌ترین و بزرگترین ناحیه زغالی ایران محسوب می‌ شود.

فعال بودن ۵۴۸ معدن در سرزمین معدنی ایران

احمد آریافر، در گفت‌وگو با خبرنگار بازار اظهار کرد: خراسان جنوبی به عنوان یکی از استان های معدنی کشور بوده و این موضوع برای همه روشن و واضح است.

وی با بیان اینکه امروزه بیش از ۷۷۹ معدن در استان وجود دارد که دارای طرح بهره برداری است، تصریح کرد: حدود ۵۴۸ مورد از این معادن فعال هستند و حدود ۲۳۱ معدن استان غیرفعال است.

آریافر با اشاره با اینکه مجموعه ذخایر معدنی استان به لحاظ فلزی و غیرفلزی انواع مختلفی از جمله زغال سنگ ها، بنتونیت، منیزیت و معادن فلزی آهن، سرب، روی، کرومیت و طلا است، افزود: مجموع ذخیره معدنی استان بیش از ۷ میلیون تن است.

وی ادامه داد: برای اینکه بتوانیم این ظرفیت ها را بالفعل کرده و این مزیت را برای مردم استان قابل لمس نماییم، برنامه ریزی ها و استراتژی هایی را تدوین کرده ایم.

گنجی که دست نخورده باقی ماند| ظرفیت مغفول مانده ای به نام زغالسنگ در خراسان جنوبی

۷۶ درصد ذخایر زغالسنگ کشور در خراسان جنوبی

مدیرکل صنعت، معدن و تجارت خراسان جنوبی با بیان اینکه یکی از اولویت های بخش معدن در استان سرمایه گذاری در بخش تولید زغال سنگ است، اضافه کرد: حدود ۷۶ درصد ذخایر زغالسنگ کشور در خراسان جنوبی وجود دارد.

به گفته وی متأسقانه حدود ۶۷ درصد از این ذخایر هنوز تا به امروز دست نخورده باقی مانده این بدان معنا بوده که هنوز نتوانسته ایم از این ظرفیت به نحو احسنت و شایسته استفاده کنیم.

آریافر بیان داشت: هنوز نمی توانیم نیاز واحدهای فولادی کشور را به زغالسنگ تأمین کنیم و در این حوزه علی رغم وجود ظرفیت ها در کشور هنوز واردکننده هستیم.

وی یادآور شد: با مطالعه و بررسی هایی که صورت گرفت علی رغم نیاز کشور به فولاد و از طرف دیگر نیازی که فولاد به زغالسنگ دارد برای تداوم تولید و حفظ جایگاه این صنعت در دنیا نیاز به این بوده که ذخایر زغالسنگ موجود را استخراج کنیم.

تعیین تکلیف ذخایر زغالی

مدیرکل صنعت، معدن و تجارت خراسان جنوبی اضافه کرد: براساس بررسی های صورت گرفته باید ذخایری که وجود دارد در این زمینه تعیین تکلیف شوند.

آریافر با اشاره به اینکه برنامه یزی های انجام شده که عملیاتی خواهد شد و به سمت این خواهیم رفت که این معادن شناخته شده و ثبت و دارای پروانه بوده چرا هنوز استخراج نشده است‌، گفت: زغال‌سنگ از دو جنبه حائز اهمیت است.

وی تصریح کرد: دو نوع زغال‌سنگ در استان وجود دارد که شامل زغال‌سنگ حرارتی و زغال‌سنگ کک شو می‌شود.

مدیرکل صنعت، معدن و تجارت خراسان جنوبی افزود: زغال‌سنگ حرارتی از این جنبه حائز اهمیت بوده که ارزش حرارتی که داشته و می تواند در تولید برق مورد استفاده قرار بگیرد.

شرایط ویژه استان برای احداث نیروگاه حرارتی

آریافر با بیان اینکه یکی از زیرساخت هایی که استان از آن رنج می برد بحث تولید برق است، تصریح کرد: سالیان سال بوده که استان به دنبال این می باشد که نیروگاه حرارتی احداث شود اما متأسفانه به دلایلی انجام نشده در صورتی که ذخیره زغال آن وجود دارد.

وی اضافه کرد: بررسی ها و پیگیری هایی که صورت گرفت خوشبختانه دولت وزارت نیرو را مکلف کرده که ۵ هزار مگاوات برق حرارتی را باید در کشور تولید کند که این برای استان شرایط ویژه ای را ایجاد کرده که به سمت اعمال و احداث این نیروگاه کرده است.

مدیرکل صنعت، معدن و تجارت خراسان جنوبی بیان کرد: حسن ایجاد این نیروگاه آن این بوده چون سوخت این نیروگاه ها زغالی بوده نیاز به این نبوده که اگر در فصل زمستان گاز قطع شود تولید متوقف گردد.

مدیرکل صنعت، معدن و تجارت خراسان جنوبی: بیش از ۲ میلیون تن کنستانتره زغال را وارد می کنیم که چندین میلیون دلار ارز را از کشور خارج می کند بنابراین لازم بوده تا نیاز صنعت فولاد را پاسخ داده و از طرف دیگر از خروج ارز جلوگیری شود که لازم است به سمت استخراج زغال برویم

آریافر تصریح کرد: وقتی برق حرارتی در استان داشته باشیم صنایع می توانند با استفاده از این ظرفیت کامل خود فعالیت کرده و جلوی ضرر و زیان تولیدکننده را می گیرد.

وی در خصوص زغال کک شو، گفت: نقش آنچه به لحاظ کنسانتره و چه به صورت کک مصرف آن در صنعت فولاد بوده و نکته عجیب اینکه دراین بخش هم واردکننده در کشور هستیم.

مدیرکل صنعت، معدن و تجارت خراسان جنوبی تصریح کرد: بیش از ۲ میلیون تن کنستانتره زغال را وارد می کنیم که چندین میلیون دلار ارز را از کشور خارج می کند بنابراین لازم بوده تا نیاز صنعت فولاد را پاسخ داده و از طرف دیگر از خروج ارز جلوگیری شود که لازم است به سمت استخراج زغال برویم.

گنجی که دست نخورده باقی ماند| ظرفیت مغفول مانده ای به نام زغالسنگ در خراسان جنوبی

آریافر در زمینه کمک استخراج زغال کک از معادن استان گفت: اگر زغال استخراج شود بدون شک در کنار آن کارخانه ککی که ایجاد شده می تواند با ظرفیت کامل کار کند و از خروجی گاز این کارخانه می توان نیروگاه تأسیس کرد.

وی بیان داشت: با استخراج معادن زغال سنگ در استان می توانیم دو نیروگاه تقریباً ۳۶ مگاواتی را ایجاد کرد که به ایجاد زیرساخت ها کمک می کند.

تکمیل زنجیره ارزش افزوده زغال

مدیرکل صنعت، معدن و تجارت خراسان جنوبی ادامه داد: همچنین می توان به ایجاد صنایع متعدد و متنوع در استان کمک کرد و به تعبیری دیگر زنجیره ارزش افزوده در زغال را می توانیم در استان تکمیل کنیم.

آریافر تصریح کرد: لازمه اینکه تولید در این بخش زیاد شود این بوده که باید به سمت معادنی که راکد مانده اند برویم و یا سلب صلاحیت کرده و آنها را دوباره به مزایده گذاشته و یا اینکه خودشان را مجاب کرد تا اینکه پیشگام شده و کار را آغاز کنند.

وی افزود: با پیگیری هایی که انجام شده در واقع خود وزارت نیرو مصمم بوده تا بتواند این نیروگاه را در استان فعال کند.

مدیرکل صنعت، معدن و تجارت خراسان جنوبی خاطرنشان کرد: به این سمت پیش می رویم که با همکاری وزارت نیرو این نیروگاه حرارتی را در استان ایجاد و این ظرفیت را در خدمت تولید استان قرار دهیم.

انقلاب معدنی در طبس

مدیرعامل شرکت زغال‌سنگ پروده طبس که ۶۴ درصد تولید منطقه و ۳۹ درصد تولید کشور را به خود را اختصاص داده است در گفتگو با بازار اظهارکرد: شرکت زغال‌سنگ پروده طبس سال ۱۳۸۶ به ثبت رسید و فعالیت استخراجی را یکسال بعد از آن آغاز کرده است.

رمضان کریتی ثانی ادامه داد: در چشم انداز شرکت تا سال ۱۴۰۷ تولید سالانه ۲ میلیون تن کنسانتره زغال‌سنگ پیش بینی شده که ذخیره پروده یک، ۶۳ میلیون تن و در بخش‌هایی که الان تونل ایجاد شده، ۷۸ میلیون و ۴۰۰ هزار تن ذخیره وجود دارد.

مدیرعامل شرکت زغال‌سنگ پروده طبس با اشاره به اینکه ۳۰۰ میلیون تن در پروده چهار ذخیره معدنی وجود دارد، عنوان کرد: باید برای استخراج و کار زیرساخت‌های طبس آماده شود.

وی با بیان اینکه در سال جاری احداث ۶ هزار و ۸۰۰ متر تونل و تولید یک میلیون و ۲۰۰ هزار تن کنسانتره در برنامه پرورده است، تصریح کرد: با توجه به نیاز کارخانه ها به کنسانتره زغالسنگ باید به این حوزه توجه ویژه شود.

مدیرعامل شرکت زغال‌سنگ پروده طبس: برای تامین نیاز کک کشور به تولید چهار میلیون و ۸۳۰ هزار تن زغال نیاز داریم اما اکنون تولید سالانه یک میلیون و ۸۰۰ هزار تن است

کریتی ثانی با بیان اینکه در سال ۱۴۰۵ تولید به ۸۵۰ هزار تن و سال ۱۴۰۶ به یک میلیون تن تولید این شرکت می رسد، گفت: برای تامین نیاز کک کشور به تولید چهار میلیون و ۸۳۰ هزار تن زغال نیاز داریم اما اکنون تولید سالانه یک میلیون و ۸۰۰ هزار تن است.

کریتی ثانی با بیان اینکه برای ظرفیت کک سازی فعلی، سه میلیون تن کمبود کنسانتره زغال‌سنگ داریم، افزود: اگر یک میلیون تن هم واردات زغال داشته باشیم باز هم نیاز به ۲ میلیون تن تولید کنسانتره در کشور وجود دارد.

مدیرعامل شرکت زغال‌سنگ پروده طبس با اذعان به اینکه ۵۰ درصد تولید شمش فولاد مربوط به زغال‌سنگ است، افزود: اگر هم اکنون برخی واحدهای فولاد زیان ده هستند به دلیل کمبود زغال و واردات آن است.

به گفته وی در سال ۱۴۰۱ فروش قیمت زغال به کک سازی‌ها ۴۰ میلیون ریال و واردات زغال ۱۶۰ میلیون ریال بوده لذا قیمت داخلی یک چهارم واردات است که اصلا پاسخگو نیست.

کریتی ثانی با اشاره به تلاش جهادی برای افزایش تولید زغال در شهرستان طبس عنوان کرد: تلاش می کنیم تا جبران تورم و قیمت پایین زغال را داشته باشیم اما باید در سطح کشور قیمت زغال متعادل شود.

وی به بیان اینکه با توسعه پروژه ها پروده چهار و یک انقلابی در حوزه معادن زغال سنگ طبس رخ خواهد داد، عنوان کرد: در پرورده چهار باید سه هزار تن تجهیزات به عمق ۶۵۰ متری زمین منتقل شود تا بتوان استخراج را انجام داد.

کریتی ثانی با اشاره به ایجاد اشتغال برای سه هزار و ۲۰۰ نیرو در معادن پروده طبس بیان کرد: با اجرای طرح های توسعه ای پیش بینی می شود به همین میزان اشتغال دیگر در شهرستان ایجاد شود.

توجه به ظرفیت های معدنی خراسان جنوبی به خصوص در حوزه زغالسنگ علاوه بر اینکه می تواند گامی در توسعه اقتصادی کشور برای بی نیاز به واردات زغال باشد می تواند زمینه توسعه اقتصادی و صنعتی خراسان جنوبی را برای خروج از محرومیت ها فراهم اورد.