گنه کرد در بلخ مسگری ، به کرمانشاه زدند گردن نامزدی !! ضربالمثلی قدیمی میگوید: «گنه کرد در بلخ مسگری، به شوشتر زدند گردن مسگری.» کنایه از این که نمیتوان گناه یک نفر را بر گردن دیگری انداخت. همانگونه که در باور دینی نیز آمده است، خداوند هیچکس را به جای دیگری مؤاخذه نمیکند و هر انسان مسئول عمل خویش است.
اگر کمی به گذشته بازگردیم، شورای شهر کرمانشاه بهدلیل برخی مشکلات که به مرحلهای حاد رسید، منحل شد. نگارنده همان زمان نیز به این انحلال ایراد جدی داشتم؛ زیرا باور دارم و قانون نیز تصریح کرده است که در صورت خطا و احراز مجرمیت اعضا، افراد علیالبدل میتوانند جایگزین شوند. اتفاقی که در کرمانشاه رخ نداد، در حالی که هفت عضو علیالبدل برای شورا وجود داشت. شورا در فضایی هیجانی و تحت فشار افکار عمومی منحل شد و بیتردید این تصمیم ضربهای به شهر کرمانشاه وارد کرد. یکی از نمونههای آن را نیز شخصاً شاهد بودم؛ سرمایهگذاری که پس از شنیدن اختلافات، عطای سرمایهگذاری در این شهر را به لقایش بخشید.
اما بحث امروز چیز دیگری است؛ حضور بستگان برخی اعضای شورای سابق در میان نامزدهای فعلی. در برخی محافل گفته میشود فلانی چون برادر فلانی است یا آن دیگری چون فرزند عضو سابق شوراست، نباید ثبتنام میکرد یا نباید به او رأی داد.
در اینجا باید به یک اصل مهم توجه کرد: قضاوت درباره افراد پیش از آنکه عملی از آنان دیده شود یا خطایی از آنان ثابت گردد، نه با عقل سازگار است، نه با قانون و نه با اخلاق.
نخست از منظر قانونی؛ وقتی فردی مراحل قانونی ثبتنام را طی کرده و صلاحیت او از سوی مراجع مسئول تأیید شده است، یعنی قانون او را برای حضور در رقابت انتخاباتی واجد شرایط دانسته است. اگر بنا باشد جامعه پیشاپیش او را صرفاً به دلیل نسبت خانوادگی با فردی دیگر رد کند، در واقع اعتبار همان فرآیند قانونی زیر سؤال میرود.
دوم از منظر عدالت اجتماعی؛ هیچ انسانی مسئول رفتار و عملکرد دیگری نیست. نسبت خانوادگی نه فضیلت قطعی میآورد و نه جرم. اگر چنین منطقی پذیرفته شود، باید بپذیریم که فرزند یا برادر یک فرد موفق نیز بدون شایستگی موفق محسوب شود؛ در حالی که جامعه هیچگاه چنین معیاری را نمیپذیرد. پس همانگونه که موفقیت قابل انتقال نیست، خطا نیز قابل انتقال نیست.
سوم از منظر عقلانیت؛ تجربه نشان داده است که بسیاری از افراد، حتی در یک خانواده، مسیرها، شخصیتها و عملکردهای کاملاً متفاوتی دارند. تاریخ و جامعه پر است از نمونههایی که افراد راهی متفاوت از نزدیکان خود برگزیدهاند. بنابراین قضاوت درباره یک فرد صرفاً بر اساس نسبت خانوادگی، نوعی سادهسازی نادرست و غیرمنطقی واقعیتهای اجتماعی است.
و در نهایت از منظر اخلاقی؛ پیش از آنکه جرمی رخ دهد یا خطایی ثابت شود، اگر کسی را در ذهن خود مجرم بدانیم، در حقیقت اصل انصاف را زیر پا گذاشتهایم. جامعه سالم جامعهای است که افراد را بر اساس عمل و کارنامهشان داوری میکند، نه بر اساس پیشداوریها.
رقابت انتخاباتی زمانی سالم و سازنده است که هر نامزد برنامهها، تواناییها و دیدگاههای خود را به مردم عرضه کند. مردم نیز خود بهترین داورند و میتوانند میان گزینهها انتخاب کنند.
پس راه درست این است که به جای تخریب دیگران، هر کس خود را با برنامه، صداقت و تواناییهایش معرفی کند؛ چرا که در نهایت این عملکرد افراد است که حقیقت را آشکار میکند، نه نسبتها و پیشداوریها. سرویس انتخبات فر نیوز را دنبال کنید
