میثم زرافشانی / در چشمانداز مدیریت شهری، «نهم اردیبهشت روز شوراها » تنها یک عنوان تقویمی نیست، بلکه یادآور جایگاهی است که مشارکت مردمی در بهبود اداره شهر و روستا ایفا میکند. شوراهای اسلامی، بهعنوان نزدیکترین سطح تصمیمگیری به زندگی روزمره شهروندان، در کیفیت خدمات شهری، از آسفالت و پسماند گرفته تا فضای سبز، حملونقل، روشنایی، فضاهای فرهنگی و دیگر ابعاد ملموس زندگی شهری اثرگذارند و همین نقش، اهمیت توجه به کارکرد آنها را دوچندان میکند.
فلسفه شکلگیری شوراها بر مشارکت و حضور آگاهانه شهروندان تکیه دارد؛ سازوکاری برای نزدیک شدن تصمیمها به سطح مردم و فراهم شدن امکان نظارت و همراهی جامعه با مدیریت شهری. کارآمدی شوراها در گرو شکلگیری آنها بر پایه مشارکت گسترده، انتخاب افراد متخصص و پاکدست و تداوم مطالبهگری شهروندان پس از انتخابات است؛ امری که میتواند به تصمیمسازی دقیقتر، پاسخگویی بهتر و همسویی بیشتر برنامهها با نیازهای واقعی مردم بینجامد.
مشارکت، زمانی معنا پیدا میکند که مسئولانه باشد و آگاهی، جایگزین سلیقه و انتخابهای هیجانی شود؛ زیرا کیفیت مشارکت، در نحوه توسعه محلهها، اولویتبندی پروژهها، شفافیت و نظم در مدیریت شهری و حتی نحوه هزینهکرد منابع عمومی اثر مستقیم دارد. بیتوجهی به این موضوع میتواند زمینهساز ورود افرادی بدون برنامه و پشتوانه کارشناسی شود، در حالی که انتخاب مبتنی بر شناخت، فضا را برای حضور افراد کارآمد، منضبط و دلسوز فراهم میسازد و شورا را در برابر فشارها و تصمیمهای غیرکارشناسی مقاومتر میکند.
انتخاب درست، زمانی شکل میگیرد که معیارهایی همچون پاکدستی و امانتداری، آشنایی با حوزههای مختلف مدیریت شهری، سابقه قابل دفاع، توان تعامل و روحیه پاسخگویی مورد توجه قرار گیرد و رأیگیری تنها بر اساس روابط، تعصبات محلی یا تبلیغات پررنگ نباشد؛ زیرا چنین انتخابهایی ممکن است مسیر توسعه را از برنامهریزی منطقی دور کند. «روز شوراها» فرصتی است برای بازنگری در نقش شهروندان، سنجش عملکرد شوراهای پیشین و توجه دوباره به مسئولیتی که هر فرد در قبال آینده شهر دارد.
این روز یادآور این حقیقت است که کیفیت مدیریت شهری، بازتابی از میزان آگاهی و مسئولیتپذیری اجتماعی مردم و انتخاب مدیرانی شایسته و متخصص است. در نهایت، یادداشت حاضر بر این نکته تأکید دارد که شکلگیری شهری مطلوب، بیش از هر چیز به تعامل سازنده میان جامعهای آگاه و مدیرانی توانمند وابسته است؛ ترکیبی که میتواند به ایجاد فضایی منظمتر، شفافتر و متناسب با نیازهای واقعی شهروندان بینجامد.
